GRONINGEN – Kleine brouwerijen in Nederland hebben moeite om overeind te blijven door de stijgende kosten, maar in Groningen lijkt dit minder invloed te hebben. Mede door de organisatie van bierfestivals en de regionale markt blijven de Groningse speciaalbieren betaalbaar en gebrouwen.

De temperaturen stijgen, de terrassen van de Groningse binnenstad zitten vol met jong en oud publiek dat van een drankje geniet in de zomerzon. Of het nu om donkere dubbel gaat, een fris witbiertje of de nieuwste neipa van de tap. Het brouwen van bier gebeurt door het hele land. Aankomend weekend wordt er ook een bierfestival in Groningen georganiseerd door lokale brouwerijen. Nederland telt in totaal 928 bierbrouwerijen van verschillende groottes, voor nu.

Kleine brouwerijen in Nederland hebben het lastig, de stijgende prijzen van energie en grondstoffen maken bierproductie steeds duurder. Daarnaast is er door de coronapandemie minder bier gedronken omdat restaurants en cafés gesloten waren. In het afgelopen jaar hebben 77 brouwerijen in Nederland hun laatste biertje gebrouwen. Op een enkele uitzondering na worden voornamelijk de kleine brouwerijen geraakt. Volgens Jan Ausems, voorzitter van Stichting Erfgoed Nederlandse Biercultuur, is de sluiting van kleinere brouwerijen een trend die zich voort zal zetten de komende periode. Dit baseert hij op de ontwikkelingen van de afgelopen anderhalf jaar in combinatie met de stijgende kosten.

Deze kostenstijging is ook terug te zien in de verkoopprijzen van bier. “Overal is prijsstijging, er zullen brouwerijen zijn geweest die de financiële pijnen zo veel mogelijk bij zichzelf hebben neergelegd. Maar op een gegeven moment moet je wel.” zegt Harry Pinkster, secretaris van Stichting Erfgoed Nederlandse Biercultuur en eigenaar van een website over bierontwikkelingen in de provincie van Groningen. Grotere brouwerijen zullen eerder overeind blijven staan, ook omdat veel kleine brouwerijen ketels en andere apparatuur huren. “Brouwerijen over de hele linie hebben het zwaar, maar de grote brouwerijen hebben meer vet op de botten”, aldus Ausems.

Groningse bierbrouwerijen doen het echter relatief goed. Er zijn 23 verschillende bierbrouwerijen actief in de provincie. Volgens Pinkster wijkt Groningen af van het landelijke beeld. In Groningen moest slechts één brouwerij haar deuren sluiten in het afgelopen jaar vanwege de stijgende kosten. Dit komt volgens Pinkster omdat er niet al te veel verschillende brouwerijen in Groningen actief zijn, daarom is er niet direct sprake van concurrentie. “In Brabant heeft bijna ieder dorp zijn eigen brouwerij, daar zie je de grootste hoeveelheid aan brouwerijen. We hebben er niet veel [in Groningen], dus de kans dat ze elkaar in de weg zitten is ook niet zo groot.”

De biercultuur van Groningen

Groningse brouwerijen worden volgens Pinkster geholpen door de biercultuur van Groningen. Studenten zijn vaak bereid om meer geld te betalen voor moderne speciaalbieren zoals neipa’s (New England India Pale Ale) die op de markt worden gebracht en de traditionele speciaalbierdrinker is ook vaak tevreden met een goedkoper alternatief zoals een langer bestaande IPA of Blond. Zo is er iets voor alle consumenten. “De consument zal wel bieren blijven proberen”, zegt Pinkster, “je hebt overal wel een doelgroep en de prijsgrens van wat mensen over hebben voor een biertje is gevoelsmatig.”

De brouwerijen in de stad Groningen

Volgens Pinkster werkt lokaal verkopen altijd, al helemaal als er een goed verhaal of gebruik van lokale producten aan gekoppeld zit. Groningse brouwerijen Baxbier en Martinus hebben hun eigen proeflokalen. Brouwerijen zoals Dokjard en Graansilo hebben hun eigen restaurants waar ze hun eigen bier op de tap hebben.

Regiobinding speelt een belangrijke rol in de bierverkoop van kleinere brouwerijen. Er zijn ook brouwerijen die hun verkoopmarkt alleen binnen de regio houden, zoals Plattelandsbrouwerij Het Zotte Kalf in het noorden van de provincie Groningen. Het Zotte Kalf wil dat mensen op het platteland ook genieten van lokale speciaalbieren. “Het Zotte Kalf is groter geworden met hun eigen middelen en is rustig aan het doorgroeien. Die staan met beide voeten in de klei.” zegt Pinkster. “De brouwerij is helemaal gebonden aan de regio en ga je vrijwel niet buiten Groningen vinden.”

Meerdere brouwerijen, één evenement

De organisatie van evenementen met lokale brouwerijen speelt ook een positieve rol bij de verkoop van bier. Zo wordt er bijvoorbeeld op 23 en 24 juni een bierfestival georganiseerd op het terrein van restaurant Graansilo Eten & Drinken in de Oosterpoortwijk in Groningen. Aan het festival werken acht lokale brouwerijen mee waaronder Baxbier, Martinus, Graansilo, De Prael en Het Zotte Kalf. Naast de bierbrouwerijen doet ook Gronings bedrijf Moj Lemonade mee, een nieuw bedrijf dat gezonde frisdranken verkoopt, gemaakt van lokale producten. Evenementen zoals bierfestivals bieden een extra platform voor de deelnemende brouwerijen om hun bier te promoten en beginnende lokale bedrijven te stimuleren. “Het regionale aspect van het bierfestival scoort zeker”, zegt Pinkster. Volgens hem zitten de brouwerijen elkaar niet in de weg omdat er diversiteit zit in de brouwerijen die meedoen aan het evenement. Ze vullen elkaar goed aan in verschillende smaakprofielen en brouwtechnieken.

Niet alle brouwerijen doen mee aan het aankomend bierfestival. Dokjard, gevestigd aan de Noorderhaven, heeft besloten niet mee te doen. “Wij zijn een dusdanig klein bedrijf, dus de verkoop van onze bieren levert ons meer op als we het hier in het restaurant verkopen dan als we nu meedoen aan een festival waar we een deel van de opbrengst af moeten dragen,” vertelt Jard van Dalen, eigenaar van Dokjard. “Het is een mooie marketingtool voor de brouwerijen die eraan meewerken maar voor ons levert het meer op om niet mee te doen.”

Voor nu blijven de Groningse brouwerijen het relatief goed doen vergeleken met kleine brouwerijen in de rest van het land. “Je merkt dat er volop bier in de tanks zit en er volop bier wordt verkocht. Bier is een sociaal en toegankelijk product, het zal echt wel verkocht blijven worden.” Of de bierprijzen verder gaan stijgen is lastig te voorspellen, zegt Pinkster. De brouwerijen hebben in het verleden hun prijzen moeten verhogen, dus de kans voor een prijsverhoging is aanwezig. Pinkster blijft optimistisch dat de Groningers van speciaalbier blijven genieten. Of het nu uit een flesje van de supermarkt komt, uit de tap in een proeflokaal, of geserveerd wordt bij het diner in een restaurant.