Auteur: Julianne Veltman

GRONINGEN – Door middel van een inzamelingsactie proberen buurtbewoners en krakers van de jeugdsynagoge in de Folkingedwarsstraat de sloop van het pand te voorkomen. Met de opbrengsten willen ze kosten voor de rechtszaak tegen de gemeente Groningen dekken, zoals die voor de advocaat. Momenteel is er €1005 euro van de beoogde €3000 ingezameld.

De jeugdsynagoge die ook wel de jeugdsjoel wordt genoemd, wordt sinds het begin van oktober gekraakt omdat de gemeente Groningen het pand wilde gaan slopen, op de voorgevel na. Ondertussen is het pand door Wijnand van Smeden, de eigenaar van het vastgoedbedrijf Beauvast, opgekocht. Hij heeft een nieuw bouwplan gemaakt waar iets meer dan de voorgevel van het pand bewaard zal blijven. Maar de krakers willen dat er geen verbouwing aan te pas komt. Vorige week werd het duidelijk dat de krakers nog even mogen blijven zitten, omdat de nieuwe bouwplannen nog niet concreet genoeg zijn uitgewerkt.

“Ik vind het belangrijk dat we naar buiten brengen dat heel veel verschillende mensen bij deze breed gedragen initiatief om de jeugdsynagoge te behouden, betrokken zijn,” legt de buurtbewoner Geert Pruiksma uit. “Dus niet alleen de krakers maar ook de omwonenden en ondernemers.” Hij zette samen met de krakers en andere buren de inzamelingsactie op en is nauw betrokken bij de rechtszaak. 

“De mensen die het pand kraken zijn geen punkers maar belezen, intelligente en sympathieke jongeren.” Volgens Pruiksma gaat het hen niet alleen om de leegstand van het pand. “Ze doen dit ook uit interesse in de geschiedenis van het gebouw en de mensen hier uit de buurt,” aldus de buurtbewoner.

Paul Schwarz is een van de krakers en voelt zich gesteund door de buren. “Ik heb nog geen kritiek of slechte geluiden van omwonenden gehoord,” vertelt Schwarz. “Aanstaande zaterdag organiseren we een bijeenkomst met hen zodat we samen de toekomst van de jeugdsynagoge kunnen bespreken.” 

“Ik vind het wel goed dat de studenten het pand kraken,” stelt omwonende Lisanne Noija. “Zeker gezien alle woningnood. Ik snap ook niet zo goed dat de gemeente zegt zo trots te zijn op de joodse buurt en vervolgens deze synagoge wil slopen?” reageert ze verbaasd.

Volgens de krakers en Pruiksma moet de synagoge zijn publieke functie behouden. “Als er privé ruimtes van worden gemaakt, gaan er mensen zitten die de deur achter zich dicht trekken,” aldus Pruiksma. Door de jeugdsjoel open te laten voor iedereen blijft de geschiedenis van het pand behouden, legt Schwarz uit.

“Het is maar zeer de vraag wat ervan over gaat blijven,” stelt Stefan van der Poel. Hij is universitair docent hedendaagse geschiedenis aan de rijksuniversiteit Groningen en onder andere gespecialiseerd in de joodse geschiedenis in Nederland. 

“Er is natuurlijk een grote woningnood,” legt van der Poel uit. “Daarnaast is het een oud en koud gebouw.” Maar het idee van de krakers en buurtbewoners dat de publieke functie blijft, vindt hij wel een goed idee. “Zo kan iedereen het blijven zien.” Van der Poel legt uit dat de synagoge ooit is opgericht met de hoop om de joodse gemeenschap bij elkaar te houden.

En die verbinding is in zekere zin ook het doel wat onder andere de krakers voor ogen hebben. “Ik wil graag dat dit een plek wordt en blijft voor iedereen om samen te komen en dingen te ondernemen,” zegt Schwarz hoopvol.