Auteur: Kim Mulder
GRONINGEN – Om af te wijken van het ‘wie het eerst komt, wie het eerst maalt’ principe, mogen netbeheerders nu voorrang verlenen op het stroomnet aan projecten met een maatschappelijk belang. Dit maakte de Autoriteit Consument & Markt (ACM) vandaag bekend. Enexis Netbeheer Regio Noord is blij met deze ontwikkeling, maar vindt dat zij niet verantwoordelijk zijn voor het stellen van prioriteiten. Daarom moet er volgens Enexis een samenwerking met regionale overheden komen om dit te beslissen. “Wij zijn van nature de uitvoerder.”
Enexis is de netbeheerder van de provincie Groningen. Dit betekent dat zij verantwoordelijk is voor het aanleggen van het transportnetwerk voor energie. De energieleveranciers in de provincie, zoals Essent, gebruiken vervolgens dit netwerk om gas en elektriciteit te leveren. De netbeheerders mogen vanaf vandaag voorrang geven aan projecten die een maatschappelijk belang hebben om energie aan te sluiten, zoals ziekenhuizen en scholen.
Alhoewel de keuze van het ACM door Enexis wordt ondersteund is het niet de taak van de netbeheerder om te bepalen wie recht heeft op prioriteit, vindt Greetje Bronsema, Strategisch Adviseur Energietransitie Regio Noord. “Het is best ingewikkeld om goed te kunnen beoordelen wie voorrang krijgt en wie niet.”
Bronsema vindt het lastig om te beslissen welke projecten het grootste maatschappelijke belang zouden hebben. Zo zijn er in de provincie Groningen een aantal verpleeghuizen die van stroom moeten worden voorzien, maar kampen we ook met het woningtekort. “Waarom zouden wij als netbeheerder dan moeten kiezen wie we de prioriteit geven?”
Net als in andere delen van Nederland, is er in de provincie Groningen onvoldoende netcapaciteit om aan alle vraag naar elektriciteitstransport te voldoen. Hierdoor zijn er wachtrijen ontstaan voor het aanleggen van energie. Bronsema meent dat dit komt doordat Groningen een landelijke provincie is, waar veel grote energienetwerken, zoals zonneparken, worden aangelegd. “We hebben van Groningen een heel groot stopcontact gemaakt.”
Bronsema vindt het vanzelfsprekend dat maatschappelijke projecten voorrang krijgen. “Maar er moet een lat naast worden gelegd die bepaalt hoe groot het doel dat bereikt wordt is en wat voor invloed dit heeft op degenen die daaronder staan”, meent Bronsema. Daarom denkt zij dat dit ongetwijfeld binnenkort uitgemeten zal worden. “En dit kan alleen samen met de regionale overheden.”
Bronsema vreest dat de regionale overheden en de netbeheerder in elkaars vaarwater zullen zitten wanneer zij de prioriteitskeuzes niet onderling bespreken. Daarom is het belangrijk om te weten of de gemeenten de keuzes van Enexis zouden ondersteunen, volgens Bronsema. “Je ontkomt niet aan een nauwe samenwerking.”
De netbeheerder wenst wel gebruik te maken van deze verandering. Daarom heeft Bronsema al een aantal projecten in gedachten waaraan prioriteit verleend zal worden. “De NCG nieuwbouw staat bij ons hoog op de ladder.” Daarnaast zullen gebouwen die belangrijk zijn voor de Groningse maatschappij, zoals ziekenhuizen, onderwijspanden en verpleeghuizen ook prioriteit krijgen.