Het Groningse databureau BeBr speelt een steeds grotere rol in de Nederlandse voetbalwereld. Op basis van data maakt het rapporten over de geldwaarde van spelers, de clubs die bij hen passen en hun kwaliteiten en verbeterpunten. Geen FC Groningen in de Eredivisie dit seizoen, maar wel Groningse data.

Door: Pier Schotanus

“Die transferbedragen slaan helemaal nergens op! Waarom doen jullie niets met voetbal?” Het zijn de woorden van een Franse toptrainer die twee jaar geleden in een hotelbar sprak met Marije Haeck, de eigenaresse van het Groningse databedrijf BeBr. “Toen ze terugkwam op kantoor vroeg ze wat wij van het idee vonden. Fantastisch natuurlijk!”, glundert Niels Vellinga, projectmanager bij BeBr (en voetballiefhebber). 

Het bedrijf richt zich sinds de oprichting in 2014 op thema’s als zorg, bouw en herbebossing, maar sinds twee jaar is daar een nieuwe tak van sport bij gekomen: voetbal. Op basis van data maakt het rapporten over de geldwaarde van spelers, de clubs die bij hen passen en hun kwaliteiten en verbeterpunten. Geen FC Groningen in de Eredivisie dit seizoen, maar wel Groningse data.

Data en de conservatieve voetbalwereld, dat is toch best een slechte match?

“Dat klopt”, lacht projectmanager Vellinga (27). “Het laatste halfjaar hebben we met bijna alle eredivisieclubs gesproken. Er zijn twee soorten directeuren: oud-voetballers en mensen uit het bedrijfsleven. De oud-voetballers zijn vaak sceptisch over onze ideeën. De mensen uit het bedrijfsleven, daarentegen, zijn enthousiast.”

Waarom zijn ze enthousiast?

“Ik sprak laatst met iemand van een eredivisieclub die zei: ‘onze technisch directeur is zo lyrisch over een speler dat ik het gevoel krijg dat hij verliefd op hem is. Hij wil veel te veel betalen om die voetballer te kopen.’ In zulke gevallen kunnen wij clubs helpen door als onafhankelijke partij een transferwaarde vast te stellen zonder subjectieve gevoelens.”

Waarom zijn de oud-voetballers dan sceptisch?

“Louis van Gaal zei ooit: ‘Leuk dat ik een rapport krijg waarin staat dat een speler twintig goede passes heeft gegeven, maar wat als je medespeler drie tegenstanders in zijn rug heeft die hem onder druk zetten? Is het dan nog een goede pass?’ Tegenwoordig zijn ook die afwegingen in de data opgenomen, de modellen zijn veel geavanceerder dan vroeger. Dat argument staat dus niet meer.”

Vellinga is als projectmanager de spil tussen de klanten en “de slimme mensen op ons kantoor”, zoals hij de data-onderzoekers noemt. Als een club een speler wil kopen of verkopen, berekent BeBr het bedrag dat de speler moet kosten. Maar daar blijft het niet bij. “We analyseren ook in hoeverre een speler bij een club en speelstijl past, wat zijn sterktes en zwaktes zijn en of er andere spelers beschikbaar zijn met dezelfde eigenschappen. Allemaal op basis van data, zodat het objectief is.”

Volgens jullie website zetten jullie in op langdurige samenwerkingen met clubs. Botst dat niet met de objectiviteit? Word je dan geen vriendjes?

“Nee, ik denk niet dat dat botst. Met langdurige contracten kunnen we goed plannen en betere rapporten maken dan op korte termijn. Bovendien krijgen wij geen extra geld als een club een speler koopt of verkoopt van wie wij een rapport hebben gemaakt. Dan zouden we er zelf belang bij hebben.”

Met welke clubs werken jullie?

“In Nederland hebben we een contract met meerdere clubs in de Eredivisie. We hebben ook veel gepraat met Ajax, maar ons contact verwaterde toen daar een nieuw bestuur kwam.”

In september 2023 werd Sven Mislintat na een dienstverband van vier maanden ontslagen bij Ajax. Als technisch directeur gaf hij 115 miljoen euro uit aan twaalf nieuwe spelers. Ajax staat momenteel vijfde in de Eredivisie en heeft een achterstand van 31 punten op koploper PSV.

Wat zeggen jullie data over de aankopen van Mislintat?

“Dat hij voor een aantal spelers veel te veel heeft betaald. Alleen Borna Sosa kocht hij voor iets minder dan onze berekende prijs, maar voor de andere spelers betaalde hij zo’n 29 miljoen meer dan wat volgens ons nodig was.”

Veel mensen vinden de prijzen van voetballers in het algemeen onzinnig hoog. Hoe kijk jij daarnaar?

“Aan de ene kant zijn de bedragen inderdaad belachelijk. Aan de andere kant is profvoetbal de grootste entertainmentindustrie die er is. Daarom zit er een hoop geld in. De gemiddelde transferbedragen worden elk jaar hoger. Toch zijn er nog steeds onverwachte uitschieters. Antony bijvoorbeeld, die hoefde volgens ons model echt geen honderd miljoen te kosten, maar hooguit zestig.”

Waarom werd er dan toch honderd miljoen betaald?

“Neem bijvoorbeeld de huizenmarkt. Je kunt vrij precies voorspellen wat een huis zou moeten kosten. Maar als je verliefd wordt op een huis en zeker wilt zijn dat niemand een hoger bedrag betaalt, dan leg je twintigduizend euro extra neer. Zo gaat het ook bij een transfer en daarom houd je zulke uitschieters.”

Het transferrecord staat op naam van Neymar, voor wie Paris Saint Germain 222 miljoen euro betaalde aan FC Barcelona in 2017. Gaat dat record nog verbroken worden?

“Dat zal vast. Als de FIFA geen maximumprijs instelt, zal er weer een nieuw record komen.”

Waarom denk je dat?

“De gemiddelde transfersommen worden nog elk jaar hoger. Arjen Robben was ooit een van de beste spelers ter wereld. Hij kostte zo’n twintig miljoen. Tegenwoordig betaal je het twaalfvoudige voor spelers van zijn kaliber. Er is sprake van inflatie, zeker bij transfers. Over het algemeen blijven de prijzen dus stijgen.”