Door: Sarah van Ekeris
Afgelopen week is de Martinitoren uitgeroepen tot de mooiste kerktoren van Nederland. De verlichting staat echter al bijna twee jaar uit. Veel Groningers hopen dat de lampen snel weer aan gaan, maar dat geldt niet voor iedereen.
Geen fonkelende toren, maar een zwarte schim. Wie ’s avonds over de Grote Markt in Groningen loopt, ziet slechts het silhouet van de Martinitoren. Er brandt al bijna twee jaar geen licht meer, waardoor de trots van de stad niet meer in de spotlight staat. Tot grote ergernis van veel inwoners.
Maud Brinkman (24) deelt deze gedachte. Zij heeft vanaf haar woonkamer uitzicht op de toren: “Als je aan Groningen denkt, denk je aan de Martinitoren. Het is zonde dat je hiervan dan bijna niets ziet als het donker wordt. Als ik nu naar buiten kijk, kijk ik in een soort donker gat. Het maakt de sfeer van de stad ook veel minder gezellig.”
Eind 2022 werd in verschillende West-Europese steden besloten de verlichting van openbare gebouwen en bruggen uit te zetten. Zo ook in de gemeente Groningen, waar onder andere het provinciehuis, de A-toren en de Martinitoren in het donker kwamen te staan. Dit was te wijten aan de energiecrisis als gevolg van de oorlog tussen Rusland en Oekraïne.
Niet alleen vanwege de stijgende energieprijzen, maar ook om het bewustzijn van energieverbruik te vergroten, besloot de gemeente Groningen te bezuinigen op energie. Nu de prijzen weer zijn gedaald, wil de Stadspartij dat de lampen zo snel mogelijk branden. Dat blijkt echter makkelijker gezegd dan gedaan.
De Martinitoren was niet energiezuinig en de verlichting werkte niet overal. Afgelopen maart gaf de gemeente aan bezig te zijn met het vinden van een manier om de Martinitoren weer te verlichten. Het plan was om dynamische ledverlichting te testen en zo het gebouw na de zomervakantie weer te kunnen verlichten. Dat is echter tot op de dag van vandaag nog niet gelukt.
Raadslid Niels Hilboesen zegt tegen OOG dit hele proces frustrerend te vinden. “Inmiddels zijn we bijna in november en brandt er nog niks. Ik vind dat jammer. Juist omdat je je trots uit zou moeten lichten. En zeker nu blijkt dat we de mooiste kerktoren van het land hebben.”
Toch wordt er door verschillende mensen ook kritisch gekeken naar de terugkeer van de verlichting. Het kunstlicht dat ’s nachts brandt neemt steeds meer toe en dat is ongezond voor de biologische klok van mens en dier.
Jeffrey Bout, sterrenkundige, houdt zich bezig met de negatieve gevolgen van kunstlicht op het milieu en pleit voor meer donkerte. “Het is onwenselijk dat er zoveel verlichting is in de nacht. Nederland is een van de meeste lichtvervuilde gebieden ter wereld.”
Daarbij is hij echter van mening dat het wel of niet verlichten van de Martinitoren hierin nauwelijks verschil maakt. “De Martinitoren is erg mooi dus als er iets verlicht mag worden dan is het wel die toren. Het zou mooi zijn als zo’n besluit dan wel gepaard gaat met een voornemen de verlichting in de stad terug te dringen.”
Bout en Stadspartij delen het idee dat er best een discussie gevoerd mag worden over welke verlichting er ’s nachts wél, en welke er niet aan hoeft te staan. Wat betreft de Martinitoren liggen ze overduidelijk op één lijn.
Sterrenkundige Theo Jurriens kijkt hier echter anders tegenaan. Ook hij benadrukt het belang van donkerte. “We weten inmiddels dat te veel licht slecht is voor de natuur, dus daar waar het kan moeten wij een beetje minderen. Ik vind dat je als gemeente het goede voorbeeld moet geven, en dat is licht uit, punt.”
Dat de Martinitoren het symbool van Groningen is doet er voor hem verder niet aan toe. “Iedereen weet dat die mooie toren in Groningen staat en die heeft geen lichtje nodig. Blijkbaar was het hebben van verlichting ook niet nodig om tot beste toren te worden verkozen.”