Door: Lucas de Groote

‘Voetbal is oorlog’, dit geldt tegenwoordig steeds vaker voor amateurvoetballers in Groningen. Niet ten opzichte van hun tegenstanders, maar ten opzichte van de scheidsrechters. Martijn Meulenbelt (22) werd slachtoffer van een geweldsincident: ”Ik heb echt moeten vluchten voor mijn leven, mezelf in mijn kleedkamer opgesloten en 112 moeten bellen omdat ik bedreigd werd met de dood.”

Marco Oosting (37), voorzitter van Scheidsrechtersvereniging Groningen en Omstreken (COVS), ziet het aantal geweldsincidenten richting scheidsrechters in de regio Groningen de afgelopen jaren toenemen. Oosting heeft geen beschikking tot de cijfers omdat die binnen de KNVB worden gehouden. Hij wordt wel op de hoogte gesteld van de geweldsincidenten die er zijn: ”Als ze hier in het Noorden plaatsvinden horen we dat.’’

Wat er gebeurt met zo’n melding is niet altijd adequaat volgens Oosting. ”In een enkel geval leidt het tot een aangifte, dat hebben we een keer meegemaakt maar dat is uiteindelijk niet doorgezet. Meestal is het zo dat het een tuchtzaak wordt bij de KNVB die dat dan oppakt, ook daar hoor je vaak niks van de uitslag.” 

Oosting ziet de agressie met name terug in de lagere klassen. ”De meeste incidenten beginnen toch wel vaak bij de verenigingen zelf, waar clubscheidsrechters betrokken zijn en tegenstanders die het niet eens zijn met deze scheidsrechter.”

Er wordt op dit moment niet voldoende gedaan om het geweld tegen scheidsrechters te voorkomen tijdens een wedstrijd, vindt Oosting. ”Ik denk dat het met name begint bij de clubs zelf, om gewoon aan te geven wat gewenst gedrag is en gedrag dat absoluut niet getolereerd wordt. En daarnaast zwaarder straffen. Als je aan een scheidsrechter zit dan moet daar gewoon een zware sanctie op volgen.” 

De nieuwe maatregel die sinds dit seizoen geldt, waarin de aanvoerder de enige is die mag communiceren met de scheidsrechter, ziet Oosting als een goed begin. ”Je ziet nu al dat het rustiger wordt, er is minder protest en het zorgt voor minder weerstand. En spelers weten gewoon dat ze niks mogen doen, alleen de aanvoerder communiceert over een beslissing waar die het niet mee eens is.” 

Martijn Meulenbelt, scheidsrechter in de derde klasse en lid van COVS, ziet deze maatregel ook als een goed begin. ”Ik ben het daar honderd procent mee eens. Het mooie effect van die regel is dat spelers elkaar daarop aanspreken en het ook zelf doorhebben.” 

Dit ervaarde Meulenbelt recentelijk: ”Ik heb dat twee weken geleden nog meegemaakt, dat er eentje op mij af kwam rennen. Ik was op het moment eigenlijk al bij mijn broekzak om die gele kaart te trekken. Maar een medespeler pakte die jongen bij zijn armen, en trok die gast weg. Toen ging er ineens een knop om bij die andere speler. Hij liep weg en ik liet het daarom ook onbestraft.” 

Toch heeft Meulenbelt de afgelopen tijd wel getwijfeld om door te gaan als scheidsrechter. Hij heeft meerdere malen vervelende incidenten meegemaakt waarvan de meest heftige plaatsvond in december 2023 bij een wedstrijd van het eerste team van VV Anjum. ”Ik heb een belangrijke beslissing gemaakt in die wedstrijd, een goal afgekeurd. Daar hoort emotie bij, dat kan ik heel goed begrijpen. Maar ik liep toen het veld af met 50 supporters om mij heen, die hebben behoorlijk wat verwensingen toegestuurd.”  

De situatie werd zelfs zo onveilig dat Meulenbelt moest vluchten naar zijn kleedkamer: ”Ik heb echt moeten vluchten voor mijn leven, mezelf in mijn kleedkamer opgesloten en 112 moeten bellen omdat ik bedreigd werd met de dood. Dit is alleen even opgepakt bij de KNVB, maar ook daar is vrij weinig mee gedaan.” Meulenbelt geeft aan moeite te hebben gehad met dit incident, maar hij nuanceert het ook. ”Ergens van binnen weet je wel dat 99 van de 100 mensen het niet echt zal doen, die hebben gewoon agressie die eruit moet.”

Volgens Meulenbelt zou de geweldstoename een gevolg kunnen zijn van de coronaperiode. ”Ik merk wel dat sinds corona mensen sneller gepikeerd zijn. De huidige wereld is verhard en mensen hebben heel erg moeite met gezag. Een scheidsrechter heeft gezag over een wedstrijd en daar heb je maar gewoon naar te luisteren, wat diegene ook vindt.” 

Ondanks alle vervelende ervaringen ziet Meulenbelt ook verbeteringen. Om het veiliger te maken vindt hij dat de grootste verantwoordelijkheid bij de clubs zelf moet liggen. ”Bij een club als Anjum word je aan je lot overgelaten. Maar vorig weekend was ik bij een club waar iemand van het bestuur met mij is meegelopen vanaf het veld tot aan mijn kleedkamer, dat gaf wel een heel veilig gevoel.”