Door: Ines van den Berg

Foto: Ines van den Berg

Het is feest in het Forum, maar zonder muziek en zonder geklets. Het liefst is het gewoon even helemaal stil en kan je lekker wegduiken in je favoriete boek. Happy hour for introverts wordt het fenomeen van de reading parties ook wel genoemd. Deze trend uit de Verenigde Staten inspireerde VERS, de jongerenprogrammeurs van het Forum, om zelf ook een silent reading party te organiseren. 

Dat deze leesfeestjes nu een trend zijn, is opvallend. Stichting Lezen ziet in een onderzoekbegin 2025 dat slechts 28 procent van de Nederlanders dagelijks een boek leest. Dit is 7 procentpunt minder ten opzichte van 2024, waarin 35 procent van de Nederlanders dagelijks een boek las. Vooral jongeren lezen het minst en steeds minder volgens Stichting Lezen. Juist deze groep is oververtegenwoordigd bij de silent reading party. 

Leesexpert Anne van Mechelen ziet verschillende oorzaken voor het afgenomen aantal lezers: lezen heeft een slecht imago, er is te weinig ruimte voor lezen in het onderwijs en sociale media spelen een rol. “Door de komst van sociale media is de concentratieboog flink afgenomen”, vertelt ze. “Het is moeilijker geworden om in een diepere focus te komen.” 

Al blijft het wel belangrijk om te focussen en lezen. Van Mechelen licht dit toe: “Door te lezen leer je andere werelden kennen, maar je kan ook jezelf herkennen in boeken. Daardoor voel je je minder alleen.”  

Even offline 

In de bibliotheek zijn er extra strandstoelen neergezet, in totaal is er plek voor 50 deelnemers. Het licht is gedimd, maar wel nog fel genoeg om te kunnen lezen. De feestgangers druppelen één voor één binnen en nemen plek verspreid door de ruimte. Van de 49 gereserveerde plekken, zijn er 30 deelnemers op komen dagen. 

Roos de Boer, coördinator van VERS, vertelt dat het publiek altijd wisselend is bij de leesavonden. Sommige mensen komen alleen, anderen met een vriend of vriendin. Ze ziet jong en oud: “Er was zelfs een groep oudere dames, die het zo geweldig vond, dat ze met behulp van VERS een eigen silent reading party zijn gestart in Haren.”

“De leesavonden passen goed in de trend van de offline evenementen”, vertelt Roos. Dit zijn evenementen waarbij telefoons links worden gelaten. Ook vanavond gaat alle elektronica, op e-readers na, de tas in. 

De muziek gaat uit en de boeken gaan open. Wanneer het uur lezen voorbij is, zet de organisatie de muziek weer aan. Hierna is er nog een halfuur de tijd om nog even door te lezen of om een gesprek aan te gaan. Hiervoor heeft VERS vraagkaarten verspreidt door de ruimte, om de start van een gesprek gemakkelijker te maken.  

De deur uit 

“Ik kom vooral omdat ik het hier gezellig vind”, vertelt deelneemster Jamie (26). “Zelf woon ik in een studio. Dan is het fijn om even de deur uit te gaan.” Via de website van Forum kwam ze uit bij deze leesclub. Regelmatig kijkt ze op de website, om te zoeken naar evenementen om even uit huis te zijn.  

Het merendeel van de deelnemers vertelt dat het thuis niet lukt om een boek te lezen. “Thuis zou ik nooit zo lang stil kunnen zitten of überhaupt de tijd vinden om te lezen”, licht Marianna (26) toe. “Wanneer ik thuis net begin te lezen, komen er al gauw allerlei gedachtes op. Dan denk ik opeens: oh ja, ik moet nog de was doen.”

Gevoel van community 

Anna (25) is er voor de tweede keer bij. Ze denkt dat mensen vooral komen voor het sociale aspect: “Het geeft toch een gevoel van community. Ook is iedereen zijn eigen boek aan het lezen, ben je toch samen hetzelfde aan het doen.”

Reading partyganger Janilha vertelt verrast te zijn door hoe sociaal het leesevenement is: “Ik had niet verwacht dat er werkelijk gesprekken zouden ontstaan.” Ze zit naast een oude bekende. Allebei vertellen ze gekomen te zijn omdat ze houden van lezen en nieuwe mensen ontmoeten. 

Focus 

Jamie vertelt dat het lezen in een groep voor haar werkt net als een sportles in de sportschool:“Als iedereen meedoet kan jij niet als enige afhaken.” Ook Marianna traint actief haar focus, zowel bij de reading party als thuis. Ze merkt dat het al een stuk beter gaat, al gaat het in groepsverband toch nog net wat beter. 

Voor Anna geeft het evenement ook motivatie om thuis meer te gaan lezen. Het gaf het vertrouwen dat het haar eigen wel lukt om een uur lang te concentreren op een boek. Een andere deelneemster sluit zich daarbij aan: “En wanneer je je echt concentreert gaat zo een uur zo voorbij.”