Door: Herrik Bos

Foto: Herrik Bos

Deze week schoot de app UdenUSA naar de bovenste plek op de App Store van Denemarken. De app dient als protest tegen de manier waarop Amerika dreigt Groenland van Denemarken af te willen pakken. Met het gebruik van de applicatie laten de inwoners van het land dus vervolgens via hun portemonnee weten dat zij niet blij zijn met de manier waarop Amerika met hen omgaat.

“Uden USA” betekent ‘zonder de Verenigde Staten van Amerika’ in het Deens. De app is ontwikkeld door twee Deense jongens om producten te scannen. Vervolgens laat het zien of je gekozen product uit Amerika afkomstig is en kun je winkelen zonder producten die afkomstig zijn uit de Verenigde Staten te kopen. Maar hoe zit het met Nederland? In 2025 waren er ook verschillende Nederlanders bezig met het maken van applicaties waarmee producten uit Europa gepromoot worden in plaats van andere continenten. 

Het was begin 2025 dat Robin Knook merkte dat de handelsrelaties met de Verenigde Staten iets deden met mensen. “Ik vond een groep online die graag minder afhankelijk wilde zijn van de Verenigde Staten. Als student software engineering heb ik daarom gelijk een browserextensie gemaakt die kijkt op welke website je zit en in een database kijkt naar alternatieven.” Dat is ‘Go European’ geworden. “Het leuke is dat het open source is; iedereen kan dus iets toevoegen en het wordt ook door iedereen gecontroleerd.” Het is een groepsproject. Hoewel Robin alleen begon, heeft hij later samengewerkt met de ‘Go European’-organisatie die ontstond uit de online groep.

Gerben Houtsma, co-founder van BrandSnap, keek ook online in 2025 en kwam tot dezelfde conclusie. “We waren op zoek naar een nieuwe startup en we vonden online die grote groep met mensen. We hebben toen in één dag een prototype gemaakt voor de app.” Vervolgens heeft Gerben met Xander Kanon de app verder ontwikkeld. “We gebruiken een mix van een specifieke Europese AI en een publieke database van Go European waarin allerlei producten opgeslagen zijn.” 

Ze waren klaar met de app toen de heffingen vanuit Amerika werden aangekondigd. “We kregen enorm veel downloads en mensen vroegen: ‘Hoe kunnen jullie dit in een week maken?’, maar we waren er dus al langer mee bezig. Met het nieuws over Groenland ontplofte het bij weer bij ons in de app.” In de statistieken over de app zien de ontwerpers dat als er een conflict is tussen een land binnen de EU en een land buiten de EU, de downloads van de app in het desbetreffende EU-land sterk omhooggaan.

De landen met de meeste BrandSnap-downloads: 

10 Ierland, 9 Finland, 8 VS, 7 Frankrijk, 6 België, 5 Denemarken, 4 VK, 3 Zweden, 2 Nederland en 1 Duitsland. Opvallend is dat, hoewel het Europese producten betreft, de Verenigde Staten in de top tien van meeste downloaders staat. Houtsma speculeert dat het Amerikanen betreft die oorspronkelijk uit Europa komen.

Toch schuilen er ook gevaren in dit soort acties, zo vertelt dr. Tristan Kohl. Hij schreef recentelijk met andere economen een boek over dit onderwerp getiteld ‘Handel als Wapen’. “De hedendaagse economie is nu eenmaal een lastige. Hoe weet je dat een product alleen Amerikaans is? Misschien verdienen de Denen zelf ook aan het product. Het zou best kunnen terugkomen als een boemerang in economisch opzicht.” Met hoe globaal de huidige economie is, kunnen best Nederlandse werkers in een Nederlandse fabriek van een Amerikaans merk de pineut worden. “Handel moet niet als wapen gebruikt worden. Als ik dreig met tarieven, gooi ik stenen in mijn eigen haven.” Hoewel er dus gevaren voor eigen land aan software zoals Go European en BrandSnap zouden kunnen zitten, blijft het voor Kohl een interessant fenomeen. “Met een app zoals deze geef je wel een signaal af en het mooie is dat deze niet vanuit de politiek, maar ook vooral vanuit de consumenten komt.”

Gerben Houtsma benadrukt niet voor een boycot te zijn: “We zijn niet anti-Amerika, maar pro-Europees.” Verder laat Houtsma weten dat de criteria voor de database vooral gebaseerd zijn op waar het moederbedrijf gevestigd is. Ze zijn echter wel bezig met verder te kijken naar het hele ketenbeheer en waar de meeste aandeelhouders vandaan komen. Ook zien ze veel potentie in meer Europese technologie, zoals Europese smartphones met een Europese App Store.