Door: Nine Floor Steensma

Horrortafereel in feestwinkel SoLow. Door: Nine Floor Steensma

Halloween staat voor de deur en de griezelkoorts is in de provincie Groningen al toegeslagen. Van Opende tot Muntendam: spooktochten trekken zoveel belangstelling dat ze nu al zijn uitverkocht. Ook horrorfilms en -games winnen aan populariteit. Maar waarom zoeken we de angst eigenlijk vrijwillig op?

Horrorliefhebber Maarten van Hemmen (24) probeert minstens één keer per week een horrorfilm te kijken. “Ik vind dat soort films leuk omdat ze me een adrenaline-kick geven. Aan de andere kant kunnen horrorfilms juist ook leuk zijn doordat ze ‘slecht gemaakt’ zijn, daar zit ook vermaak in.” Van Hemmen organiseert ook “Horror Nights” bij de bioscoop waar hij werkt. Tijdens zo’n horrornacht gaan de bezoekers op een spooktocht voordat de film begint. De “Horror Nights” zijn een groot succes. “Ik denk dat het mensen trekt omdat het tastbaarder is dan een film.”

Hoe groter de ellende, hoe populairder horror

Horrorfilmwetenschapper aan de Rijksuniversiteit Groningen, Dan LeBerg, denkt dat de stijgende populariteit van horror aan meerdere dingen ligt. Onze gemoedstoestand speelt een grote rol. “Hoe slechter het met ons gaat, hoe meer we behoefte hebben aan horror.” De afgelopen jaren hadden we te maken met COVID, oorlogen en klimaatverandering. Dit draagt er allemaal aan bij dat we willen “ontsnappen” aan de echte wereld.

Maar ook sociale media spelen een grote rol, denkt LeBerg. “Enge films zijn als een achtbaan: je krijgt steeds korte adrenalinekicks.” Door sociale media hebben we daar steeds meer behoefte aan, omdat apps als Instagram en TikTok onze concentratieboog hebben verkort. Daarnaast maken sociale media het genre erg zichtbaar. “Veel bizarre scènes uit horrorfilms zijn perfect voor het maken van memes die zich vervolgens online verspreiden.”

Van Hemmen is het met LeBerg eens, maar denkt dat sociale media ook een andere rol spelen. “Ik zie de populariteit de laatste twee jaar toenemen en volgens mij komt dat doordat er een trend is van YouTubers en influencers die horrorfilms maken.” Bekende voorbeelden hiervan zijn Backrooms en Obsession. Deze films wisten massa’s jongeren naar de bioscoop te trekken. Obsession was de meest populaire film van 2025 en bracht meer dan 500 miljoen dollar op.

Het horror debat

Het genre horror was niet altijd populair. “Vroeger werd horror juist gezien als iets minderwaardigs en gevaarlijks. Het idee was dat als je iets gewelddadigs kijkt of leest, je zelf ook geweld gaat gebruiken”, zegt filmwetenschapper Leberg. “Eigenlijk hetzelfde idee als bij games tegenwoordig.”

Voor horrorfan Marth van Oosten (26) zijn horrorgames juist enger dan de films. “Ik vind het leuk om te kijken of ik angstig van een film word of niet. Ik heb dit namelijk helemaal niet vaak”, zegt hij. “Horrorgames speel ik wel voor de spanning en angst. Vooral in VR zijn deze games fantastisch.”

Een collega van LeBerg, Julian Hanich, schreef een boek over de dubbelzinnigheid van angst. De filmprofessor schreef dat angst niet alleen een negatieve emotie is die we tijdens het kijken naar horror hebben, maar dat angst zelf een bron van plezier kan zijn. Ook denkt hij dat er een sociale kant aan angst zit. “In een bioscoop beleven mensen een film gezamenlijk. Mensen schrikken tegelijkertijd, houden hun adem in of lachen na een spannend moment.” Die gedeelde angst ervaring kan volgens Hanich een gevoel van verbondenheid geven.

Van Hemmen denkt niet dat horror ooit “uit” raakt. “Ik denk dat horror altijd wel een aantrekkingskracht heeft en zeker onder jonge mensen, met name ook door de vernieuwing in het genre.” Ook omdat angst voor veel mensen iets aantrekkelijks heeft, denkt Van Hemmen dat horror aanslaat.

Horror komt altijd terug

Volgens LeBerg zijn de uitverkochte spooktochten in Groningen geen bewijs dat Groningers minder bang zijn. Hij gelooft namelijk niet dat er één specifiek type horrorfan bestaat. “Ik ken genoeg vegan mensen die enorm fan zijn van bloederige horror”, zegt hij. Omdat horror zoveel subgenres kent, is de groep fans erg divers. De één zoekt een adrenalinekick, terwijl de ander juist komt voor het psychologische mysterie.

Leberg denkt niet dat we het hoogtepunt van de horrorgolf al hebben bereikt. “Volgens mij staat ons nog veel meer te wachten.”