Mijn zoektocht naar authenticiteit op BeReal

Groningse studenten zijn in de ban van het nieuwe sociale medium BeReal. De app zet zich af tegen andere sociale media en streeft naar meer echtheid. Nathalie ontdekt hoe authentiek ze zelf is.  

Mijn vrienden en ik zitten op het terras. Het is vrijdagmiddag, de zon schijnt. Tijd om het weekend in te luiden. We kletsen, lachen en wisselen de laatste roddels uit. Dan lichten de schermpjes van al onze telefoons op. “Is het time to be real?” schreeuwt een vriendin vol enthousiasme. Allemaal pakken we onze telefoon en maken we bijna exact dezelfde foto. 

Gebruikers van het sociale medium BeReal krijgen elke dag op een willekeurig moment een melding met de boodschap: “it’s time to be real”. Bij het openen van de app heb je twee minuten de tijd om een foto van jezelf en je omgeving te maken. Alleen als je zelf een foto plaatst, kun je de foto’s van je vrienden bekijken. 

BeReal werd in 2020 in Frankrijk opgericht. Sindsdien werd de app ruim zeven miljoen keer gedownload. Tachtig procent van de gebruikers is tussen 16 en 24 jaar oud. In Nederland is het op dit moment de meest gedownloade gratis app. Uit een rondgang in mijn eigen kringen blijkt dat BeReal ook de Groningse student bereikt heeft. 

BeReal wil een tegengeluid zijn tegen andere sociale media. Je hebt niet de optie om een filter te gebruiken en de korte tijdslimiet dwingt de gebruiker om niet te veel na te denken over de foto. Een perfect gearrangeerd bord met eten, iemand die al hardlopend de beste hoek uitkiest voor een selfie en in scene gezette foto’s met vrienden. “What if social media was different than this?” kopt BeReal in een promotiefilmpje.

Nog een sociaal medium. Daar zat ik eigenlijk niet op te wachten. Toch wacht ook ik al drie weken elke dag met smart op het moment dat mijn scherm oplicht en ik weet dat het tijd is om weer ‘echt’ te zijn. Een deel van mijn vrienden gebruikte de app wel al, waardoor de fear of missing out steeds groter werd. “De behoefte voor zo’n nieuwe app wordt ook deels gecreëerd” legt Rik Smit, universitair docent Media Studies aan de Rijksuniversiteit Groningen, uit. “Zo’n app krijgt meer waarde als er meer mensen gebruik van maken. Sociale druk speelt daarbij ook een rol.” 

Toegegeven, ik vond het best spannend om de app te gaan gebruiken. Toen ik na installatie meteen mijn eerste foto moest plaatsen raakte ik licht in paniek. Hoe gebruiken mensen deze app eigenlijk? Ik maakte een foto van mijn kat, maar ik schrok van de foto die tegelijkertijd door de selfiecamera was gemaakt. Vier keer maakte ik de foto opnieuw. Lekker real

Foto’s in badjas bij het ontbijt, hangend op de bank en tandenpoetsend met huisgenoten. Ik zag het allemaal voorbijkomen afgelopen weken. Het zijn beelden die je minder snel op Instagram ziet en ook op Snapchat – de app waar foto’s na het afspelen verdwijnen – laten mensen toch vaak vooral de leuke momenten uit hun leven zien. 

Meer authenticiteit op BeReal dus. Maar wat is authenticiteit? “Dat is eigenlijk een hele filosofische vraag”, aldus Smit. “De meeste filosofen zijn het erover eens dat het een performance is, een deel van je identiteit.” Die performance wordt beïnvloed door de mensen om je heen, maar ook door de dingen die je ziet op sociale media.

De drang naar meer echtheid op sociale media bestaat al langer volgens Smit. Denk bijvoorbeeld aan de hashtag nofilter waarmee mensen aangeven dat hun foto onbewerkt is. Smit: “Die echtheid wordt zo ook weer een performance an sich. Ik geloof niet zo in echt. Alleen in de performance van echt.” 

Authenticiteit is een nobel streven, maar de praktijk blijkt weerbarstiger. Hoewel ik me na mijn eerste BeReal-ervaring had voorgenomen geen retakes meer te nemen, heb ik daar hopeloos in gefaald. Blijkbaar kan ik het gevoel dat ik er op sociale media enigszins goed, leuk of grappig uit moet zien niet loslaten. 

Inmiddels heb ik wel een routine, of performance om in de woorden van Smit te spreken, ontwikkeld om zo goed mogelijk voor de dag te komen. Ik richt mijn foto op de omgeving die ik wil fotograferen, bekijk dan hoe ik er op de selfiestand uitzie, en maak dan pas de foto. Het eerste waar ik dan naar kijk is hoe de selfie gelukt is. Niet tevreden? Dan maak ik hem toch opnieuw. Overigens krijg ik daar wel kritiek op als ik met vrienden ben. “Dat is toch niet real”, mopperen ze dan. 

Niet alleen de manier waarop ik vastgelegd word, houdt me bezig. Ook over de dingen die ik fotografeer denk ik na. Als ik iets leuks aan het doen ben, betrap ik mezelf erop dat ik hoop dat de melding komt. En op momenten die ik niet fotogeniek vind, besluit ik de melding toch maar even te negeren. Laatst kreeg ik de melding in de trein, maar plaatste ik een halfuur later een vrolijke foto vanaf het terras. 

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s