De gebruikers van TikTok hebben invloed op de hitlijsten. Dat zorgt voor veranderingen in de muziekwereld. Volgens manager Pieter Kleinhout hebben grote labels steeds minder invloed en is het makkelijker voor artiesten om zelfstandig door te breken.
Het is de wens van iedere artiest: een hit scoren die bij alle radionstations wordt afgespeeld. Als je in het tijdperk voor TikTok werd weggestuurd bij de radio, kon je alleen maar dromen van een nummer 1-hit. TikTok zorgt ervoor dat artiesten geen radio meer nodig hebben om bekend te worden. Het overkwam zangeres MEAU met haar nummer Dat Heb Jij Gedaan. Volgens haar manager Pieter Kleinhout is haar nummer 1-hit volledig te danken aan de app: “TikTok heeft laten zien dat het publiek in principe de baas is”
Muzikanten zijn minder afhankelijk van het geld van grote labels, door de toenemde invloed van de socialmedia-app TikTok. Kleinhout ziet de invloed van de grote bedrijven die eerder de muziekindustrie domineerden afnemen: “Op dit moment is een label echt niet meer dan een hele dure bank.” TikTok-expert en lid van de Reclame Code Commissie Joey Scheufler ziet dat de invloed van TikTok op de muziekindustrie enorm is: “Alle hits worden geboren op TikTok.”
Voor Groningse muzikant en zanger Simon de Wit, bekend als Blanks, begon het op een ander socialmediaplatform: Youtube. Tegenwoordig merkt hij een verandering in het gedrag van zijn fans: “Vroeger herkenden mensen mij van Youtube, maar nu zeggen ze regelmatig dat ze me op TikTok hebben ontdekt.” De cover die Blanks maakte van Better Now kreeg wereldwijde bekendheid. Een deel van het nummer wordt nog steeds gebruikt als ‘TikTok-geluid’ bij verschillende virale trends.
TikTok werd in 2018 op de markt gebracht en had in 2022 al 3 miljoen gebruikers, blijkt uit onderzoek van het bureau Newcom. Volgens Scheufler is het aantal gebruikers in Nederland in de afgelopen tijd enorm toegenomen. Op TikTok is een oneindige stroom aan video’s te zien. Welke video’s op je ‘for you page’ komen wordt bepaald door een algoritme. Scheufler legt uit dat het algoritme van TikTok anders werkt dan andere socialmedia-apps. “Het algoritme kijkt naar wat jij bekijkt en welke onderwerpen jij leuk vindt. Op basis daarvan krijg je meer video’s te zien.” Elke video wordt aan een kleine groep mensen vertoond. Vinden deze mensen de video leuk of kijken ze hem af, dan wordt de video onder een nog grotere groep mensen verspreid. “Iedereen kan zo bekend worden.”
“Iedereen kan zo bekend worden.”
Pieter Kleinhout is manager van veel bekende artiesten, waaronder Blanks en MEAU, en eigenaar van Phonic Artist Management in Groningen. Ook hij merkt de invloed van TikTok op de muziekwereld. Samen met Blanks is Kleinhout vanaf begin 2020 al bezig met TikTok. Wanneer een video van één van zijn artiesten ‘viraal’ gaat, merkt Kleinhout dat direct in de luisteraantallen: “De invloed van TikTok is huge. De helft van de streams op Spotify kan ik relateren aan de app.”
Bovendien heeft de app een groot pluspunt, vindt Kleinhout: “TikTok is direct naar de consument toe. Er zit niemand tussen die bepaalt of het liedje wel of niet goed is.” Hij ziet het plaatsen van filmpjes op TikTok als een optreden. “Vroeger speelde je in kroegjes en cafeetjes en dan hoopte je dat er een label langskwam. Tegenwoordig kun je gewoon zelf een TikTok-video opnemen.”
MEAU
De Nederlandstalige zangeres MEAU is een goed voorbeeld van een artiest die door TikTok is doorgebroken. “We kwamen met haar bij de Nederlandse traditionele media, radio en televisie, en de opmerkingen waren: ‘Goeie stem, leuke liedjes, maar we hebben al genoeg Nederlandstalige vrouwen. Hier is voorlopig geen ruimte voor. Dit zien wij niet gebeuren’”, vertelt Kleinhout. De video’s van MEAU kregen op dat moment al veel aandacht op TikTok. “Filmpje negen van haar ging viral en vanaf dat moment ging het alleen maar door, door en door.”
“Bij Dat Heb Jij Gedaan bereikte dat een toppunt, want binnen een maand stond dat liedje in de Spotify top 50 van Nederland. En toen zei de radio nog steeds: ‘Hier doen we voorlopig niets mee.’” De situatie veranderde binnen twee weken snel. “Alle radiostations begonnen haar nummers te draaien, maar niemand had door wat er op TikTok gebeurde.”
Blanks
De Groningse muzikant Blanks is op alle radiozenders te horen en vaak op televisie te zien, waaronder bij het programma De Beste Zangers. Hij heeft meer dan een miljoen volgers op Youtube en ook zijn TikTok-account is zeer populair. Ook Blanks plaatst regelmatig video’s op TikTok: “Ik probeer van alles wat leuk is een video te maken”, vertelt hij. “Dat kan een lipsync zijn of uitleg over hoe ik een filmpje heb gemaakt.” Hij ziet dat de video’s die viraal gaan vaak de filmpjes zijn waarvan hij dat het minste verwacht: “Dat is het leuke eraan.”
Blanks merkt dat TikTok veel invloed kan hebben op de carrière van muzikanten. “Het is niet noodzakelijk, maar je laat wel veel kansen liggen als je er niets mee doet.” Blanks ziet TikTok als het geschikte platform om te groeien. Verder gebruikt Blanks zijn de app voornamelijk om de band met zijn fans te onderhouden: “Het heeft een positieve invloed als je een connectie hebt met je publiek. Dat is heel waardevol.”
Veranderende muziekwereld
De muziekwereld is de afgelopen jaren veranderd, legt Kleinhout uit: “Eerder kwamen er ongeveer 250 vinylplaten per maand uit. Tegenwoordig zijn dat honderdduizend liedjes per dag. Het aanbod is gewoon veel groter.” Hij ziet nog een andere verandering: grote labels hebben steeds minder invloed op de hitlijsten. “TikTok geeft artiesten een eerlijke kans”, vindt Kleinhout. “Het is niet meer van: ‘Oh, ik heb bij een groot label getekend dat meer invloed heeft bij een radiostation of hele goeie ingangen heeft bij een krant.’ Dat is niet meer nodig.”
“TikTok geeft artiesten een eerlijke kans.”
Kleinhout heeft zelf ook wat artiesten in zijn raster die hij mede door TikTok heeft ontdekt. Eén van zijn artiesten, saxofonist Karsten Belt, mocht optreden bij de Amerikaanse talkshow van Jimmy Fallon. “Dat begon op TikTok.” Kleinhout verwacht nog meer veranderingen: “Nu noemen we het TikTok, maar ik durf te wedden dat we het over een aantal jaar over een ander platform hebben. Er komt altijd weer iets nieuws en daar moet je voor open staan.”
De muziekindustrie kapot
Niet iedereen staat open voor innovaties, merkt Kleinhout. Hij vindt dat de invloedrijke mensen in de sector te conservatief zijn. “Maar de muziekindustrie is op zichzelf één van de meest innovatieve industrieën die er is.” Toen hij het belang van TikTok probeerde te benadrukken kreeg hij geen gehoor. “Een jaar geleden zei een manager van Universal nog tegen mij: ‘Ja, TikTok, ik geloof er niet in. Ik denk niet dat we daar iets mee kunnen.’”
De traditionele muziekindustrie loopt achter de feiten aan volgens Kleinhout: “Ze willen het gewoon niet zien.” De veranderingen zijn volgens hem niet het probleem: “Het probleem is dat de grote bedrijven in de muziekwereld alles onder controle proberen te houden.” En die controle is volgens Kleinhout aan het afnemen: “Op dit moment is een label echt niet meer dan een hele dure bank. Je krijgt gewoon een zak geld en daar moet je heel veel percentages voor afstaan.”
Kleinhout ziet dat de meeste nieuwe artiesten die bij een label tekenen niet kunnen leven van de muziek. “Dat ligt aan hoe de industrie nu is opgebouwd. De industrie is kapot.” Hij ziet TikTok als een positieve ontwikkeling in de industrie: “Een platform als TikTok heeft er gewoon voor gezorgd dat dat allemaal niet hoeft.”
Dit geldt ook voor MEAU, vertelt Kleinhout: “De radio wil MEAU altijd claimen, dat ze daar als eerste was. En dat zal ook wel, maar dat ze is doorgebroken komt door TikTok”, zegt Kleinhout. “Het is gewoon een middelvinger naar de complete industrie. Ze hebben gezegd: ‘ ‘Hier is geen ruimte voor.’ En daarna zegt de Nederlandse bevolking die op TikTok zit: ‘Wacht eens even, dat zien wij anders.’” De nummer 1-hit Dat Heb Jij Gedaan is volgens Kleinhout te danken aan TikTok. “En het leuke eraan is: omdat de muziekindustrie niet in haar geloofde, heeft ze alles zelf gedaan. Ze is volledig eigenaar van alle rechten. Dat is haar pensioen.”