Auteur: Pieter Hermens

GRONINGEN – De Nederlandse opbrengst van zaaiuien blijft dalen, blijkt uit voorlopige cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS). In Zeeland valt de teelt de laatste jaren flink tegen, maar in Groningen wordt het verbouwen van uien juist steeds aantrekkelijker. 

Vorig jaar daalde de totale opbrengst van uien in Nederland met zeventien procent. Toen was dit nog te verwijten aan de toevoeging van de rode zaaiui in de meting. Dit jaar blijft de daling echter ook aanhouden. De oorzaak van de lage opbrengst ligt volgens Groningse boeren aan de toenemende droogte.

“Door de droogte zijn toch veel uien verzopen,” zegt boer en uienteler René Haaijer. Normaal gesproken verbouwt het familiebedrijf ‘Haaijer’ ruim 60 ton aan uien in een seizoen, maar dit jaar bleef dit steken rond de 50 ton. 

Kor Werkman van agrarisch bedrijf ‘Louwerhof’ had hetzelfde probleem. Hij legt uit dat een slechte oogst daarentegen nog geen slechte opbrengst hoeft te betekenen. “In de uienwereld is geen ramp pas echt een ramp. Als iedereen een goede oogst heeft, gaat de prijs extreem omlaag.” 

De Groningers hebben enigszins makkelijk praten. De provincie is aantrekkelijk voor uientelers vanwege de zandgrond en het zoete water. “Wij kunnen hier nog beregenen. Ik heb vrienden in Zeeland en die kunnen dit niet door het brakke of zoute water,” zegt Werkman.

Volgens het CBS is 40 procent van de Nederlandse uienteelt gevestigd in Flevoland. Zeeland lijkt echter zijn telers te verliezen en Groningen was uit de cijfers van 2022 de aantrekkelijkste provincie. “Het areaal van collega’s uit Zeeland wordt wel tien tot vijftien procent minder per jaar,” zegt Haaijer.

De slechte oogst in Zeeland zorgt volgens Haaijer voor een simpele marktwerking. “Het is vraag en aanbod. Daardoor gaan de prijzen bij een slechte oogst wel omhoog”. Hierdoor vallen de opbrengsten in Groningen juist niet tegen. Werkman beaamt dat de verkoopprijs hoog uitvalt: “Je kan nu beter met een kruiwagen naar de markt dan een vrachtwagen”.

Haaijer geeft aan dat de uienteelt wel onder druk staat. “We zijn de chemie-middelen kwijt en er is nog weinig aandacht voor goede alternatieven.” Haaijer meent dat zij ook wel willen overstappen naar minder schadelijke gewasbescherming, maar dat de juiste vervangers nog niet gevonden zijn. “Je houdt nu de mindere middelen over,” zegt Werkman. 

De telers uit Zeeland gaan zich volgens Haaijer niet opeens naar Groningen verplaatsen. “Het zijn voornamelijk boeren die hier al zitten en hun grond voor uien gaan gebruiken.”