De gemeenteraad van Oldambt besluit op woensdag 31 januari of de bouw van het gemeentehuis 6,3 miljoen euro extra mag gaan kosten. Als de raad instemt, gaat het gehele project 31 miljoen euro bedragen. Partijen en burgers maken zich zorgen: “Oldambt is een van de armste gemeentes van Nederland en dan ga je die bewoners opzadelen met een miljoenenproject.”
Auteur: Lisa Eising
Impressie van het definitieve ontwerp van het gemeentehuis in Winschoten van de gemeente Oldambt. Ontwerp DP6 – ZENBER Architecten.
Wat zou jij doen, met 31 miljoen? Voor dit enorme bedrag zouden ruim 5 miljoen thuislozen een nachtje kunnen doorbrengen in de nachtopvang Groningen. Voor diezelfde 31 miljoen euro kan de voedselbank 6,2 miljoen voedselpakketten klaarmaken voor arme gezinnen.
Gemeente Oldambt weet ook al waar zij dit enorme bedrag aan gaan besteden. Ondanks dat Oldambt behoort tot één van de armste gemeenten van Nederland, wil zij 31 miljoen euro gaan uitgeven aan het bouwen van een nieuw stadhuis. In 2017 werd vastgesteld dat het project 7 miljoen euro zou gaan kosten. In 2019 werd dit bedrag al verhoogd naar 25 miljoen. Toch gaat de gemeenteraad op woensdag 31 januari stemmen om dit bedrag nog eens met 6,3 miljoen te verhogen. De uitkomst van de raadsvergadering gaat naar verwachting de huidige begroting en de belastingdruk op de inwoners van Oldambt beïnvloeden.
Voorafgaand aan de vergadering zijn alle ogen gericht op partij Gemeentebelangen Oldambt (GBO). In 2019 had de partij veel kritiek op de bouw van het nieuwe stadhuis en het krediet van 25 miljoen euro. GBO stemde toen tegen. Inmiddels is de partij onderdeel van de coalitie. Mocht de fractie tegen het voorstel stemmen, is er kans dat de coalitie zal vallen. Als GBO voor het voorstel stemt, kan dit hun betrouwbaarheid schaden.
Heeft de gemeente Oldambt een geldboom in de tuin?
Heeft de gemeente Oldambt dan geld over? Het antwoord daarop is: nee. De gemeente is al jaren aan het bezuinigen en staat er financieel slecht voor. In 2020 besloot de gemeenteraad besloten dat er jaarlijks 1,1 miljoen euro minder moest worden uitgegeven om te voorkomen dat er in 2024 een tekort van 21 miljoen euro zou zijn.
Ook haar inwoners kunnen de muur niet behangen met overtollige geldbiljetten. Ook haar inwoners kunnen de muur niet behangen met overtollige geldbiljetten. Het aantal huishoudens met een laag inkomen ligt in Oldambt al jaren rond de 10%, aldus het Sociaalplanbureau Groningen. Dit is hoger dan het landelijk gemiddelde.
Inmiddels is het jaar 2024 daar en staat de gemeente op het punt om nog eens ruim 6 miljoen euro extra uit te geven aan het nieuwe stadhuis. De meningen in de gemeenteraad zijn verdeeld. Coalitiepartijen benoemen dat de financiële impact meevalt en benadrukken dat Oldambt er beter uitkomt. “Het gemeentehuis komt op een prominente plek in het centrum van Winschoten. Daar is die impuls nodig”, zegt fractievoorzitter Mandy Meertens van de VVD.
De oppositie struikelt zowel over de kosten, als over het ontwerp van het gebouw. “Hier in Oldambt kun je het geld goed voor andere dingen gebruiken.” zegt fractievoorzitter Jan Kenter van de Verenigde Communistische Partij. “De gemeente kan het beter besteden aan onderhoud van wegen of de ouderenzorg. Dan is het raar dat de gemeenteraad zo staat te juichen voor een pand vol ambtenaren.”
Terug in de tijd: van 7 miljoen naar 31 miljoen
Waar dit project in 2017 nog slechts 7 miljoen euro leek te gaan kosten, lijkt het er in 2024 op dat dit 31 miljoen euro zal zijn. Gemeente Oldambt zal met deze kosten naar verwachting op jaarbasis ruim 800.000 euro moet aflossen.
Gemeente Oldambt is ontstaan na een fusie van de gemeenten Scheemda, Winschoten en Reiderland. In 2010 zijn de gemeenten samengekomen. De ambtenaren werken nu nog op drie verschillende stadhuizen, maar Oldambt heeft de wens om hen samen te brengen op één gemeentehuis.
Om dit te realiseren werd in december 2017 een plan goedgekeurd om het huidige gemeentehuis in Winschoten uit te breiden. Naast het bestaande gemeentehuis zou een extra gebouw worden neergezet. Daarnaast zou de eerste verdieping boven de Hema, die zich naast het gemeentehuis bevindt, worden gebruikt als kantoorruimte. Via een luchtbrug zou deze verdieping worden verbonden met het huidige gemeentehuis. De kosten zouden ongeveer 7 miljoen euro bedragen. Dit plan staat binnen de gemeente Oldambt inmiddels bekend als ‘plan 1’, wat al doet vermoeden dat het hier niet bij bleef.
In 2019 kwam er een nieuw plan op tafel: plan 2. Met dit voorstel zou het 40 jaar oude gemeentehuis in Winschoten worden gesloopt. Daarbij zou de eerste verdieping boven de HEMA niet meer worden gebruikt voor kantoorruimtes, maar daar zou een nieuwe raadszaal komen.
De kosten voor plan 2 werden geschat op 25 miljoen euro. Omdat de gemeente Oldambt dit bedrag niet op de lopende rekening had staan, moesten er twee flinke leningen worden afgesloten. Dit leek een meevaller te worden voor de gemeente, dankzij de gunstige voorwaarden die golden na de coronapandemie. De eerste lening bedraagt 22,5 miljoen euro en mag worden afbetaald over 42 jaar. Tevens levert dit de gemeente ruim 3.000 euro op wegens een negatieve rente. De tweede lening bedraagt 1,5 miljoen euro en moet met rente worden afgelost in 18 jaar. Er bleef hierdoor nog 1,1 miljoen euro over, die zou moeten worden betaald uit de lopende begroting.
Vijf jaar na plan 2 zal de gemeenteraad op gaan stemmen over plan 3. In dit voorstel wordt het bestaande gemeentehuis nog steeds gesloopt en heropgebouwd. De eerste verdieping boven de HEMA, daarentegen, wordt geen nieuwe raadszaal meer. Hier komen toch kantoorruimtes. Ook zijn volgens de gemeente de bouwkosten na 2019 zijn gestegen. Hierdoor is 6,3 miljoen euro extra krediet nodig: 5,1 miljoen extra voor het gemeentehuis en 1,2 miljoen voor de inrichting van de directe omgeving.
| Soort kosten | Totaal bedrag | Rente | Aflossen per jaar |
|---|---|---|---|
| Lening 1 (plan 2) | €22.500.000 | – €3.375 | €532.339 |
| Lening 2 (plan 2) | €1.500.000 | + €7.500 | €90.833 |
| Overige kosten (plan 2) | €1.100.000 | x | €26.190 |
| Kosten plan 3 | €6.300.000 | x | €157.500 |
| Totaal | €806.862 |
Wie betaalt, bepaalt (niet)
“Oldambt is een van de armste gemeentes van Nederland en dan ga je die bewoners opzadelen met een miljoenenproject.” Dit zegt fractievoorzitter Nico Postmus van oppositiepartij Oldambt Aktief. Samen met VCP benadrukt Oldambt Aktief dat de belastingbetalende inwoners van Oldambt de wens van de ambtenaren moeten gaan bekostigen. “De gemeente vindt dat ambtenaren een nieuw stadhuis moeten hebben zodat zij met meer plezier aan het werk kunnen”, geeft Kenter aan. “Het zou de mensen in Oldambt een rotzorg zijn, als die ambtenaren hun werk maar goed doen.” De fracties van de VCP en Oldambt Aktief zullen volgens haar fractieleiders, net als in 2019, tegen het voorstel stemmen.
Ook fractievoorzitter Nico Postmus van oppositie Oldambt Actief zal op woensdagavond tegen het voorstel gaan stemmen. “Oldambt is een van de armste gemeentes van Nederland en dan ga je die bewoners opzadelen met een miljoenenproject,” zegt Postmus.
Volgens Meertens heeft de bijkomende 6,3 miljoen euro bijna geen impact. “Als je de inhoud goed bekijkt, zie je dat de gemeente er financieel beter uitkomt”, legt Meertens uit. “We gaan van drie naar één gemeentehuis waardoor de lasten naar beneden gaan en de lening is zo gunstig dat de extra financiering bijna geen invloed gaat hebben.”
Meertens legt uit dat de kosten van het project niet voor de burger zijn: “de gemeente wil dit, dus de gemeente zal ook betalen.” Uit het antwoord op de vraag hoe de gemeente dan aan haar geld komt, blijkt toch dat de inwoners van Oldambt zullen gaan meebetalen aan het nieuwe gemeentehuis van de ambtenaren. “De gemeente krijgt geld van de Rijksoverheid en van de bewoners”, zegt Meertens. “Ja, dan zal de burger toch indirect mee gaan betalen.” De VVD stemde in 2019 al voor het voorstel en zal dat naar verwachting op woensdagavond weer doen.
Het is afwachten wat er op woensdagavond gaat gebeuren en of dit dan echt de laatste keer zal zijn dat het budget voor het nieuwe stadhuis wordt verhoogd. Hoe dan ook heeft dit project een enorme invloed op de portemonnee van de gemeente Oldambt. Een portemonnee die wordt beheerd door de wethouders en raadsleden, maar wordt gevuld door de inwoners. De wethouders en raadsleden zijn woensdag aan het woord tijdens de raadsvergadering, de inwoners nemen in stilte plaats op het toeschouwersbankje.