Door: Luca Bos
Binnensteden leven van kleine zelfstandige ondernemingen. Unieke winkels en horecazaken zorgen voor sfeer en trekken mensen naar de stad, wat goed is voor de lokale economie. Ze zijn zelfs zo belangrijk voor de levendigheid van steden dat de Europese Commissie een prijs heeft opgesteld voor steden die uitzonderlijk veel steun leveren aan kleine zelfstandige ondernemingen. Deze wordt op woensdag 28 januari uitgereikt. Maar hoe gaat het eigenlijk met de kleine zelfstandige ondernemingen in Groningen?
Nynke Kloosterman werkt als Binnenstadsmanager voor Groningen City Club (GCC), de belangenvereniging voor alle ondernemers in Groningen. GCC heeft veel contact met ondernemers en de gemeente. Ze wijzen de gemeente op de impact van beleidsbeslissingen zoals het sluiten van parkeergarages en veranderingen in het fietsbeleid. Daarnaast organiseert GCC evenementen voor ondernemers en werkt samen met het Ondernemersfonds Groningen. Dat is een geldpot waarmee initiatieven die de binnenstad verrijken (deels) betaald kunnen worden.
Volgens Kloosterman heeft de stad net een zwaardere periode achter de rug. De landelijke trend is dat het het grootste deel van 2025 beter ging met ondernemingen dan in 2024, maar in het najaar ging het juist slechter. Volgens Kloosterman waren in Groningen soortgelijke geluiden te horen. De zwaardere periode lag aan verschillende factoren, waaronder het onzekere wereldtoneel en het weer. Hoewel sommige ondernemingen in 2025 moesten sluiten, ziet ze nu juist een positieve trend waarbij er verschillende nieuwe zaken geopend worden.
Een van die zaken is ‘Kringloop Overnieuw’. Vriendinnen en schoonzussen Vera en Sofie openden de zaak in de Steentilstraat bijna vijf maanden geleden. Ze ervaren veel steun van bewoners en andere ondernemers: “Mensen gunnen je heel veel omdat het ze opvalt dat er iets nieuws is.” Ook Lisanne, mede-eigenaar van sieradenwinkel ‘À la Lies’ in de Oude Kijk in ‘t Jatstraat, vindt het fijn om in Groningen te ondernemen: “Ik doe al heel jong wat ik leuk vind, elke dag is anders en er komen heel veel studenten waarmee ik gezellig een praatje kan maken.”
Ondanks die positieve sfeer noemen de ondernemers ook problemen bij het starten en runnen van een zelfstandige onderneming. Toen Vera en Sofie met veel moeite op zoek waren naar een pand, zagen ze veel leegstand in de stad: “Wij dachten echt van ‘huh? Dit pand staat al maanden leeg, maar wij kunnen toch nu meteen beginnen?’” Desi van modezaak ‘Artishock’ in de Zwanestraat runt de winkel al zo’n 45 jaar en is ook niet te spreken over de leegstand. Tegelijkertijd denkt ze dat het moeilijk is voor jonge ondernemers om een nieuwe winkel te starten, onder andere door online winkels en hoge huren. De gemeente kan daar volgens haar niet veel aan veranderen: “Iedereen zegt: ‘Ja, de gemeente moet de huren maar naar beneden brengen.’ Maar ja, wat doe je eraan als die vastgoedbeheerders niet willen?” Ook Lisanne denkt dat jonge ondernemers het risico niet aandurven iets te starten, omdat ze vaak meerdere jaren aan een duur huurcontract vastzitten.
Volgens Kloosterman zijn er in de gemeente ideeën om deze problemen aan te kaarten. Zo wil de gemeente vastgoed in eigen handen krijgen om daarmee de kleine zelfstandige ondernemers een betere huur te kunnen bieden. Daarnaast zet GCC dit jaar in op de online zichtbaarheid van kleine ondernemingen. “We willen ervoor zorgen dat als toeristen of Stadjers zoeken op ‘Jas, Groningen’, dat ze dan eerst lokale winkels zien in plaats van Bol of Zalando.”
Bovendien is GCC veel in gesprek met de gemeente en worden de zorgen van de ondernemers continu met ze gedeeld. Vanaf 2024 zijn de burgemeester en wethouders van Groningen begonnen met ‘Het Stadsontbijt’. Dat is een concept waarbij de gemeente vier keer per jaar ondernemers uitnodigt om in gesprek te gaan om het beleid voor ondernemers te verbeteren.
De status van kleine ondernemingen in Groningen was volgens Kloosterman altijd heel goed, maar hangt momenteel aan een zijden draadje. “Je moet kleine ondernemers wel koesteren, want ik denk dat als ze eenmaal verdwijnen, het niet altijd makkelijk is om ze weer terug te krijgen.” vertelt ze.
Tegelijkertijd vindt Kloosterman dat het nu het perfecte moment is om meer ondernemers naar Groningen te trekken, omdat steeds meer mensen zich realiseren hoe uniek de verscheidenheid aan winkels en horeca in Groningen is: “Ik denk dat als je de echte zelfstandige ondersteunt en daardoor een heel mooi centrum hebt, dat vanzelf ketens gaan volgen, want die willen ook in bijzondere steden zitten.”