Door: Tess Westerhof

Foto: Tess Westerhof

Waar mensen nu de NOS-app openen om te weten wat er speelt in de wereld, wordt de AI-chatbot in de toekomst misschien onze grootste bron van nieuws. Uit het Reuters Digital News Report 2026 blijkt dat inmiddels zeven procent van de Nederlanders op deze manier op de hoogte blijft. Voor nieuwsmedia kan het hierdoor een uitdaging worden om de connectie met hun publiek te behouden.

Volgens Tim Groot Kormelink, mediaonderzoeker aan de Vrije Universiteit Amsterdam, is het nog te vroeg om te spreken van een verschuiving van nieuwsmedia naar chatbots. “Ik denk dat het eerder een aanvulling is in het gericht zoeken”, vertelt hij. Het Reuters-rapport laat ook zien dat de mogelijkheid om vervolgvragen te stellen als belangrijkste voordeel wordt gezien.

Toch blijft de traditionele media wel belangrijk om de burger te informeren over wat er speelt en waar anderen mee bezig zijn. “Zo houden mensen aansluiting bij een gedeelde publieke agenda”, zegt Groot Kormelink.

AI als tussenlaag

Mediapartijen nemen de ontwikkeling serieus. Ezra Eeman, directeur Strategie en Innovatie bij de NPO, zei tijdens een livestream over het rapport dat 4 procent van de zoekopdrachten bij OpenAI nieuwsgerelateerd is. De grootste verandering met AI verwacht hij echter bij platformen als Google en Apple. Daar kan AI volgens hem tussen de gebruiker en de informatie komen te staan.

Nieuwsmedia lopen hierdoor het risico dat mensen niet meer hun oorspronkelijke artikel lezen, maar de samenvatting van een AI-agent. Een digitale assistent die informatie zoekt, selecteert en samenvat. Groot Kormelink wijst ook op een risico dat al langer speelt bij sociale media. “Gebruikers weten niet altijd welke bron achter de informatie zit, ook al zeggen ze wel dat ze daar voorzichtig mee willen zijn.”

Zichtbaar blijven

Voor nieuwsorganisaties roept dat nieuwe vragen op. Hoe blijven zij zichtbaar als hun journalistiek wordt samengevat door AI? En hoe zorgen zij dat lezers nog weten waar informatie vandaan komt? Groot Kormelink ziet een kans in transparantie. Volgens hem weten nog te veel mensen verrassend weinig over hoe journalistiek tot stand komt. Eeman gelooft in dat media zich sterker moeten onderscheiden in wat AI minder makkelijk kan overnemen: “een eigen toon, scherpe opinie en authenticiteit”.