Door: Wessel Meindertsma
Promoposter Wildwood van Pathé Groningen. Door: Wessel Meindertsma
Wildwood is de nieuwste film van stop-motion pioniers LAIKA Studios. Onder de regie van Travis Knight is de langste stop-motion animatiefilm ooit een absoluut “technisch hoogstandje”. Hoe meer je te weten komt over het maakproces achter de film, hoe duizelingwekkender de details van het eindresultaat.
Het is een grijze donderdagmiddag wanneer Wildwood in première gaat in Pathé Groningen. Er zitten zo’n twaalf bezoekers in de zaal. De komende 132 minuten zal het witte doek kleurrijk gevuld worden met indrukwekkende animaties en een ontroerend verhaal over verlies, verraad, en de magie van opgroeien.
De film volgt het avontuur van Prue en Curtis, twee Amerikaanse tieners die op zoek gaan naar het kleine broertje van Prue wanneer hij uit de speeltuin wordt ontvoerd door kraaien. Na een spannende achtervolgingsscène door de straten van Portland komt het tweetal terecht in het Ondoordringbare Woud gevuld met magische wezens en de dreiging van een verwoestende oorlog. Wildwood oogt zo realistisch dat het maar moeilijk te beseffen is dat vrijwel alles in de film handgemaakt en handbewogen is.
Het is 2009. Het fantasyboek van Colin Meloy is nog niet uit, maar Travis Knight heeft kort voor het publiceren de filmrechten van Wildwood al bemachtigd. Met Knight aan het roer wordt de eerste film van LAIKA Studios in februari uitgebracht: stop-motion-cultklassieker Coraline. Terug naar 2026. In totaal was Wildwood ruim zestien jaar in de maak, simpelweg omdat de nodige technologie nog niet bestond. In de bioscoop blijft die innovatie niet onopgemerkt. “Deze voelt een stuk natuurlijker aan dan Coraline, vooral qua beweging, daar was alles nog zo houterig,” vertelt Mudon (27) tijdens de pauze van de voorstelling.
Menselijke kern
Stop-motion is een animatievorm waarbij voorzichtig handbewogen poppen in een reeks aan foto’s de illusie wekken van zelfstandige beweging. “Je schiet meestal 12 frames per seconde”, laat Milan van Dijk (25) weten. Als illustrator weet hij hoeveel werk een stop-motion productie vergt. “Elk shot wordt handmatig neergezet, dat kost heel veel tijd”. Toch is van Dijk groot fan van de expressiviteit van het medium: “Je hoeft je niet te houden aan de realiteit, waardoor je meer kan laten zien.”
Binnen zijn vak heeft Jasper Kuipers (40) veel technologische ontwikkeling gezien. “Met name vanuit LAIKA.” Kuipers is freelance stop-motion animator en regisseur met ruim 18 jaar ervaring. Als animator is hij verantwoordelijk voor de productie aan de artistieke kant: het bouwen van sets, het maken van poppen en het acteren. Kuipers werkt momenteel aan twee stop-motion films voor Holy Motion Studio in Arnhem. De groeiende populariteit van stop-motion is volgens de Brabander het gevolg van de snelle opkomst van AI in de kunstsector en de tegenbeweging die handwerk juist op prijs stelt. “Ik heb het nog nooit zo druk gehad!”
Poppen van hout, poppen van klei
Volgens Kuipers is de pre-productie allesbepalend: van script schrijven en scenario’s bedenken tot het illustreren van moving storyboards die bewerkt worden tot een montage. “Bij stop-motion moet je alles van tevoren bouwen, dus je wilt 100% zeker weten dat de dingen die je bouwt niet voor niks zijn.” Het bouwproces is waar creativiteit het verschil maakt. “Eigenlijk gebruik je alles wat voor handen is: karton, hout, piepschuim, giethars, klei, plastic planten van de IKEA.”
Het animeren gaat stapsgewijs. Bij Holy Motion Studio werken ze momenteel met vijf animatoren aan zeven verschillende sets. Aan het einde van de dag levert dat ongeveer vijf seconden aan filmmateriaal per animator op. “Dat is dan nog redelijk snel voor stop-motion.” In vergelijking, bij de productie van Wildwood ging het om vierentwintig frames per seconde, met één seconde aan beeldmateriaal als de gemiddelde output per dag. Kuipers verklaart: “In Amerika is alles van een andere orde van grootte”. Milan van Dijk is erg onder de indruk van het werk van LAIKA. “Dat is stop-motion van een heel hoog niveau.”
Magisch leven
Voor Wildwood werden 136 decors gebouwd, met poppen voor 233 verschillende personages. In één bos stonden 728 handgemaakte bomen. Het meest indrukwekkende is misschien wel de gigantische arend met 4000 handgeplaatste en handbewogen veertjes. “Dat zijn absurde aantallen,” vertelt Kuipers. “Eén zo’n pop zouden we in Nederland al niet kunnen betalen op een productie, laat staan dat soort aantallen.” Illustrator van Dijk vindt één ding het moeilijkst om te maken: mensen. “Lastig om ze natuurlijk over te laten komen.” Voor Kuipers draait alles om dat spanningsveld. “Je ziet dat je naar materiaal zoals hout aan het kijken bent. De illusie is niet volledig. Tegelijk kun je nog steeds volledig geloven in het leven van zo’n karakter.” Volgens Kuipers heeft stop-motion iets concreet magisch: “je ziet dit is dood, maar toch lijkt het écht te leven.”
Tijdens de aftiteling van de voorstelling vertelt Fee (22) lyrisch: “Ik vond het echt heel indrukwekkend, artistiek prachtig: alleen maar positieve dingen.” Bij het uitlopen van de zaal slaat Manuel (28) een arm om zijn zoon. “Stop-motion heeft echt iets speciaals, je voelt gewoon de ziel van de film.” Voor Kuipers is dat de essentie van kunst. “Dat je de hand van de maker voelt, maar ook een nieuwe realiteit kunt zien.”