Door: Eva Smeets

Een paar kittens van Kattenopvang Bastet. Foto: Eva Smeets

Kittens luierend in krabpalen, overvolle voerbakken en hier en daar een gele vlek op de vloer. Normaal gesproken lopen de asielen langzaam leeg in november; nu zitten de kattenhokken van Kattenopvang Bastet nog vol. “Ik heb vanochtend al zes katten moeten weigeren.”

Tussen de struiken en de minituinhuisjes van Kattenopvang Bastet in Munnekezijl (Friesland) vertoeven verschillende poezen en katers. Binnen staan tegen elke muur meerdere krabpalen en bedekken slapende katten de vloer. “Op dit moment vangen we hier 250 katten op”, vertelt beheerster Wendie Hol over een kop koffie. Ze heeft even pauze na een ochtend hokkenpoetsen met haar collega.

Zachte winter

“Er gaan normaal veel kittens dood die wij gewoon niet te zien krijgen”, vertelt Carien Radstake van Stichting Zwerfkatten Nederland. Zonder moeder overleeft een kitten nachtvorst niet. En hevige regen zorgt voor slechte velden, wat de leefomstandigheden ook niet optimaal maakt. “Door de zachte winter en droogte van het afgelopen jaar hebben veel kittens hun eerste maanden overleefd”, legt Radstake uit.

Andere jaren eindigde het ‘kittenseizoen’ in september. Asielen hadden even rust tot in eind maart de eerste kittennestje weer kwamen. Even op adem komen, gaat nu niet, vertelt Radstake: “Wij zien dat de meeste asielen nu nog helemaal vol zitten.” Het warme weer en de lange zomer maken het kittenseizoen langer. Bij Kattenopvang Baset is het ook druk. “Vorige week kregen we nog vijftien kittens binnen”, vertelt Hol.

Gedumpt

Hol en haar collega’s zien vooral veel kittens van “oepsnestjes”. “Een neutralisatie kost gemiddeld 145 euro. Voor sommige katteneigenaren is dat veel geld, andere denken er niet goed over na”, legt Hol uit. Bij neutraliseren worden katten door een dierenarts onvruchtbaar gemaakt. Poezen kunnen al vanaf zes maanden drager worden. Verschillende ‘ouderwetse’ dierenartsen raden aan om pas rond die tijd te neutraliseren. “Komt dat net niet lekker uit met vakantie, dan denken mensen vaak: ‘Ach, dat doen we later wel!’”, verklaart Hol. “Maar dan komen ze terug van vakantie en blijkt hun poes toch zwanger te zijn. Maar zorgen voor de kittens, dat willen de mensen niet.”

Het is niet bekend hoeveel zwerfkatten er in Nederland zijn. Poezen kunnen drie nesten per jaar krijgen. Dierenbescherming Nederland schrijft op haar website dat in theorie één kater en één poes binnen vier jaar tijd voor meer dan twintigduizend nakomelingen kunnen zorgen.

“Zonder huiskat is er geen zwerfkat”, verklaart Radstake. Jaarlijks worden er duizenden katten buiten achtergelaten door mensen die er niet meer voor kunnen of willen zorgen. Deze katten verwilderen en sluiten zich aan bij andere zwerfkatten. Zo ontstaan er groepen katten, waarbinnen veel nesten worden geboren. “Er zijn veel mensen die hun kat dumpen als ze op vakantie gaan en dan na de zomer weer nieuwe kittens nemen, want ‘het is zo gezellig’”, vertelt Radstake.

“Ik wil een plek zijn waar katten zich thuis voelen”, vertelt Hol. Alle katten zijn welkom bij Kattenopvang Bastet. “Dierenbescherming wijst veel katten af of laat ze inslapen”, legt ze uit. Ook kittens die jonger zijn dan zes weken, die nog geneutraliseerd moeten worden of zorg nodig hebben. “Juist die katten, die nergens terecht kunnen, daar focussen wij ons op.” Door de drukte moet Hol katten van particulieren weigeren: “Mensen zeggen dan: ‘Maar dan moeten wij onze kat dumpen of laten inslapen.” Hol trekt zich weinig aan van deze dreigementen. “Ik moet zorgen dat de omstandigheden van de katten die ik hier al heb goed blijven”, vertelt ze.

‘Een totaal kattenplan’

Op de website van Stichting Zwerfkatten Nederland kan je groepen katten melden. De stichting werkt volgens de ‘Trap-Neuter-Return/Relocate-Care Methode’ (TNRC-methode). Katten worden gevangen, geneutraliseerd en daarna teruggezet, maar alleen onder eigenaarschap den is. “Wij neutraliseren meer dan 2000 katten per jaar met een klein team vaste medewerkers”, zegt Radstake. De stichting werkt vanuit kattenwelzijn. “Elke kat verdient een huis.”

Met alleen de TNRC-actie wordt de toename niet gestopt. “Er is een totaal kattenplan nodig”, verklaart Radstake. Neutralisatie van katten moet toegankelijker worden, zodat achtergelaten katten niet voor meer nestjes zorgen. “Tegelijkertijd gaan wij door met onze activiteiten”, vertelt Radstake. “Ik geloof echt dat we het zo onder controle kunnen krijgen.”

Hol pleit voor een neutralisatieplicht en lagere dierenartskosten. “Zwerfkatten vormen op dit moment een probleem”, vertelt ze, “als het zo doorgaat worden de leefomstandigheden voor de katten slechter en de overlast groter”. In de kattenopvang is de koffie inmiddels op. “Ik ga maar weer eens verder met poetsen.”