Door: Sem Hollema

Vuurtoren van Schiermonnikoog. Foto door: Sem Hollema

Voor de wekelijkse boodschappen eerst 45 minuten met de veerboot, een oersterk ons-kent-onsgevoel en basisschoolklassen met vier leerlingen. Dit is het leven van Sterre Scheper (18) en vele andere Schiermonnikogers.

Het getik van de keu tegen de biljartbal klinkt door de caféruimte van Hotel van der Werff. Twee mannen met grijs haar en bruine schoenen staan om de biljarttafel. Aan het raam zit een man, helemaal verdiept in zijn kruiswoordpuzzel. De houten stoelen en bruine tafelkleden creeëren het gevoel alsof je even in het verleden stapt. De ober, gehuld in een driedelig zwart pak, brengt de man aan het raam een glaasje jenever. Sterre Scheper van achtien is een uitzondering in het geheel. “In de winter lijkt het hier soms wel een groot bejaardentehuis.”

Gezien de cijfers is dat logisch. Het CBS toont aan dat maar 17,1% van alle inwoners op Schiermonnikoog jonger is dan 25 jaar. Sterre maakt deel uit van dit kleine percentage. Binnen dit percentage is nog een kleinere groep tussen de 18 en 25. Volgens het CBS zijn dit er 72, maar Sterre vertelt dat het er nog minder zijn: “Ik denk een stuk of zestig.”

Sterre is geboren en getogen op het Friese eiland en woont er nu nog steeds, terwijl een hoop van haar vrienden al vertrokken zijn. Hoelang Sterre nog op het eiland blijft is niet duidelijk.

Hechte familie

De jonge Schiermonnikoger omschrijft opgroeien op het eiland als vrij. Vooral als kind is het erg fijn om er te wonen. “Er zijn hier weinig auto’s, dus je kan altijd rondrennen.”

Op de basisschool zijn ze maar met weinig kinderen en worden klassen veelal samengevoegd.

Zo werden de groepen vijf, zes en zeven samengevoegd in één klas: “Dat waren dan zo’n twintig leerlingen.” Ook op de middelbare school, die Sterre volledig op het eiland kon volgen, waren de klassen klein. “De eerste keer dat ik eindexamen deed waren we met drie leerlingen, de tweede keer waren we met z’n vijven.”

“Het voelt eigenlijk allemaal als een soort hechte familie.” Als kind is dit super fijn, omdat er altijd mensen om je heen zijn die je kennen en je kunnen helpen, maar het zorgt ook voor lastige situaties: “Je kan eigenlijk nooit iets doen zonder dat je ouders erachter komen.” De sterke ons-kent-ons cultuur blijkt ook uit het verloop van het interview met Sterre. Meerdere keren wordt het gesprek onderbroken door een buurman, oud-college of willekeurige dorpsgenoot die even hallo komt zeggen.

De veerboot

Wie boodschappen wil doen, moet al snel naar de vaste wal. In het dorp is één buurtsuper, de Spar. Andere winkels, zoals een Kruidvat of de Hema, zijn ook niet te vinden op het eiland. “Daarvoor gaan we eigenlijk altijd naar Dokkum.” Een enkeltje Dokkum kost al minstens één uur reistijd.

“Als je om kwart voor elf met de boot gaat, moet je om tien uur al met de bus”, vertelt Sterre. Ze vindt het lastig dat ze altijd aan de boottijden vastzit. De laaste boot vetrekt om kwart voor acht ’s avonds naar het eiland. Zij en haar vader gaan graag naar de voetbalwedstrijden van Feyenoord. Valt de wedstrijd in de avond, dan moeten ze wel ergens overnachten. “Het houdt ons niet tegen.”

Winter versus zomer

“In de winter is het echt meer eiland-gezellig.” Er zijn in deze periode een stuk minder toeristen. In de zomer is het compleet andersom: “Er zijn dan vaak meer toeristen dan inwoners op het eiland.” Sterre vertelt dat sommige mensen dat echt verschrikkelijk vinden, maar dat het juist ook de inkomstenbron van velen op Schiermonnikoog is.

“Persoonlijk vind ik de zomerperiode wel een stuk leuker”, maar vooral de afwisseling tussen een drukke zomer en een rustige winter vindt Sterre erg fijn. “In mei is het een hele opluchting dat er weer wat jongere mensen naar het eiland trekken.” De periode tussen januari en maart vindt ze het verschrikkelijkst. Na al die feestdagen is het namelijk nog rustiger op het eiland.

Van het eiland af

Veel van Sterre’s vrienden verlaten na de middelbare school het eiland voor hun vervolgopleiding. Op haar huidige opleiding zit maar één iemand anders die ook op Schiermonnikoog is opgegroeid. Sterre is, ondanks dat ze haar opleiding op het eiland volgt, niet van plan hier de rest van haar leven te blijven. Na het behalen van haar diploma wil ze weg: “Omdat ik hier al zo lang woon, ben ik er misschien een beetje op uitgekeken.”