Door: José Scholte

Al honderd jaar lang klinkt bijna jaarlijks het gebulder van motoren over het circuit van Assen. Honderd jaar die de TT hebben laten uitgroeien van een race tot een cultureel fenomeen, en onderdeel van de identiteit van Assen. Dit jaar wordt het bijzondere jubileumjaar gevierd, en dat wordt groter aangepakt dan voorheen. 

Nieuwe bierroutes, grotere attracties op de kermis en een podium midden op het water. Waar het ooit begonnen is als een race op onverharde wegen door dorpen en steden, is de TT inmiddels een van de grootste sportevenementen van Nederland. Toch is de TT meer dan alleen de wedstrijd: de stad leeft op als de motoren aankomen.

De Tourist Trophy (TT) Assen is een jaarlijkse motorrace die plaatsvindt op het circuit in Assen. In 1925 begon de TT als een wegwedstrijd op onverharde wegen en klinkerwegen in de regio van Assen. Vanaf 1955 vindt de TT plaats op het circuit in Assen. In de honderd jaar dat de TT bestaat, zijn er slechts 2 periodes geweest waarin het evenement niet door ging: tijdens de Tweede Wereldoorlog en in 2020 vanwege de pandemie.

Volgende week woensdag trapt het feest af met een concert op een bijzonder podium. Het traditionele podium op de kop van de vaart is dit jaar op het water geplaatst. Door grote drijvende potons (drijvende, platte bakken) op het water te plaatsen kunnen ze een podium bouwen waar normaal het pannenkoekschip ligt. Dit is twee keer eerder gebeurd in de geschiedenis van Assen: in 2009 toen de Vuelta in de stad startte  en in 2016 voor een eerdere versie van het TT Festival. Het concert van woensdag is een samenwerking tussen verschillende artiesten en de Koninklijke Militaire Kapel Johan Willem Friso. Na het jubileumconcert woensdagavond zal het reguliere TT festivalprogramma donderdag starten.

Naast het bijzondere podium pakt dit jaar ook de kermis flink uit. De vaste locatie op het Veemarktplein is uitgebreid en er staan nu ook attracties in de Rolderstraat. Daarnaast staat er een attractie die boven de anderen uittorent: de grootste Booster van Europa, een attractie die maar liefst 65 meter hoog is. De kermis opent aanstaande zaterdag al.

Maar wat maakt de TT nou zo bijzonder? “De atmosfeer. Duidelijk de atmosfeer.” vertelt TT liefhebber Loris van den Dam. “Het is altijd enorm druk maar tegelijk heel relaxed. De toeschouwers juichen vaak en sommigen hebben flares mee. Spandoeken hangen overal en natuurlijk enorm veel Rossi petten… terwijl Rossi nu auto’s racet…”

Claus Bang uit Aalborg, Denemarken, vertelt dat hij ook erg onder de indruk was tijdens zijn bezoek aan de TT vorig jaar: “Hetgeen dat mij het meest is bijgebleven is het gevoel van naar de race gaan op de motor. Alles was verzorgd en we kregen zelfs voorrang via de vluchtstrook.” Assen verwelkomde motorrijders met open armen. De rode loper was uitgerold en alle vrijwilligers waren heel vriendelijk.” Daarnaast kon Bang ook heel dicht op het circuit komen: “Langs het circuit lopen tijdens trainingen, en dan in staat zijn om echt langs de weg te komen, de motoren voorbij horen brullen. Het is gewoon zo anders dan op tv.”

Ook Edwin Boomstra, binnenstad regisseur van de organisatie Vaart in Assen, draagt de TT een warm hart toe: “Als kind kwam ik elk jaar met mijn familie naar Assen, en met de TT stonden mijn vader, broer en ik langs de weg om naar de motoren te kijken. ’s Avonds gingen we met het hele gezin naar de Nacht van Assen. Later ging ik met vrienden op de motor die kant op. Dat heeft echt mijn liefde voor het evenement gevoed. Het is voor mij nog altijd een magisch moment wanneer de stad tot leven komt.”

De impact van de TT in Assen is merkbaar, niet alleen in de liefde van fans en bezoekers, maar ook in de economie van de stad. “De TT is onlosmakelijk verbonden met Assen”, vertelt Boomstra. “Het is meer dan alleen een race: het is een cultureel en economisch ankerpunt dat de stad een enorme dynamiek en energie geeft.” Hij legt uit dat hotels vol zitten, terrassen draaien top omzetten en “lokale ondernemers organiseren speciale acties en activiteiten”. Bij dit soort initiatieven en acties helpt Vaart in Assen ondernemers. Een voorbeeld is de Bierroute die dit jaar tijdens de TT georganiseerd wordt. “Het is een echte samenwerking tussen stad, ondernemers en organisaties.”

Een ander voorbeeld van hoe de stad en haar ondernemers samenwerken om de TT groter dan de race te maken is de citydressing. Ondernemers en Vaart in Assen werken samen om de stad te versieren met vlaggen, posters en spandoeken: “Dat draagt allemaal bij aan die unieke TT sfeer”, aldus Boomstra.

Misschien is het meest bijzondere aan honderd jaar TT wel hoe het met de identiteit van Assen verweven is geraakt. “Het is een traditie die diepgeworteld zit in Assen,” zegt Boomstra. “Je voelt het in alles – van de spanning op het circuit tot de gezelligheid in de stad. Die mix, met zoveel lokale betrokkenheid, maakt het nergens anders zoals in Assen.” 

Het is ook deze mix die Assen internationaal op de kaart zet. Buitenlandse bezoekers zoals Bang komen voor de race, maar zijn ook echt onder de indruk van de plek en de omgeving: “Ik ben verliefd op de omgeving. Toen ik een kind was, reed ik met mijn ouders door Nederland met de caravan en was het de plek waar je doorheen reisde om naar Frankrijk te gaan – maar nu wil ik mijn familie meenemen en de mooie omgeving laten zien. De TT van Assen heeft het hele land op mijn radar geplaatst.”

De toekomst van de TT in Assen is, wat betreft Boomstra, wel veilig: “We zien volop kansen. Denk aan het verder verbinden van de binnenstad met het TT Circuit, niet alleen fysiek, maar ook qua programmering. Meer beleving voor gezinnen, uitbreiding van culturele programmering en verbinding met andere stadsdelen. Ook is duurzaamheid een thema waar we meer aandacht aan willen geven.” 

Assen en de TT, een bron van energie, een unieke identiteit, een innig verwoven deel van Assen. Boomstra: “De TT is immers een deel van ons DNA.”